ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ
ಪಾಠಗಳು

ಪಾಠ 16

ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತ

ಅಡಿಗೆರೆ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಕೃತ ಶಬ್ದವನ್ನು ಒತ್ತಿ, ಅದು ಏನೆಂದು ನೋಡಿ.

ನಗಲು, ಕುಣಿಯಲು, ಬದುಕಲು ಮುಂತಾದ ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾಕೃತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಸಹ ಅವ್ಯಯಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ರೂಪ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನಿಯಮಗಳು :-

ಅಕಾರಾಂತ ಧಾತುವಿಗೆ / ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಕೊನೆಯ → ಅಥವಾ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಆಕಾರಾಂತ ಮತ್ತು ಓಕಾರಾಂತ ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಗಳು ಈ ರೀತಿ ಆಗುತ್ತವೆ—

/

/

ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತದ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು

ಧಾತುಪ್ರತ್ಯಯರೂಪ

ಉದಾಹರಣೆ

ಕನ್ನಡ – ನಾನು ನಗಲು ಬದುಕುತ್ತೇನೆ.

ಪ್ರಾಕೃತ –

/ ।

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

ಕೃದಂತ = ಕ್ರಿಯಾಪದದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ವಿಶೇಷಣ ಅಥವಾ ಅವ್ಯಯ.

ಸಂಬಂಧಭೂತ ಕೃದಂತವು ಮೊದಲು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ— ನಕ್ಕು, ನೋಡಿ, ಹೋಗಿ).

ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತವು ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ— ನಗಲು, ಓದಲು).

ಸಂಬಂಧಭೂತ ಕೃದಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು— , , , , , , , .

ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು— , .

ಎರಡೂ ಪ್ರಕಾರದ ಕೃದಂತಗಳು ಅವ್ಯಯಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು : -

ಪ್ರಶ್ನೆ 1. ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ—

1.

ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೂಪವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ—
(ಕ) ಸಂಧಿ (ಖ) ಕೃದಂತ (ಗ) ಸಮಾಸ (ಘ) ವ್ಯಂಜನ

2.

‘ನಕ್ಕು’ ಯಾವ ಪ್ರಕಾರದ ಕೃದಂತವಾಗಿದೆ?
(ಕ) ಸಂಬಂಧಭೂತ (ಖ) ಹೇತ್ವರ್ಥಕ (ಗ) ನಾಮಪದ (ಘ) ಸರ್ವನಾಮ

3.

ಸಂಬಂಧಭೂತ ಕೃದಂತವು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
(ಕ) ಉದ್ದೇಶ (ಖ) ಮೊದಲು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕ್ರಿಯೆ (ಗ) ವರ್ತಮಾನದ ಕ್ರಿಯೆ

4.

ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತವು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
(ಕ) ಪ್ರಯೋಜನ (ಖ) ಭೂತ ಕಾಲ (ಗ) ಕರ್ತೃ (ಘ) ಕ್ರಿಯಾಪದ

5.

ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು—
(ಕ) , (ಖ) , (ಗ) , (ಘ) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ

ಪ್ರಶ್ನೆ 2. ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ—

ಕನ್ನಡಕೃದಂತದ ಪ್ರಕಾರಸರಿಯಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ
1. ನಕ್ಕು(ಕ) ಹೇತ್ವರ್ಥಕ
2. ಓದಲು(ಖ) ಸಂಬಂಧಭೂತ
3. ನೋಡಿ(ಗ) ಉದ್ದೇಶ
4. ಕುಣಿಯಲು(ಘ) ಸಂಬಂಧಭೂತ
5. ಹೋಗಿ(ಙ) ಹೇತ್ವರ್ಥಕ

ಪ್ರಶ್ನೆ 3. ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತುಂಬಿರಿ—

1.

ಸಂಬಂಧಭೂತ ಕೃದಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ______ ಮತ್ತು ______ ಆಗಿವೆ.

2.

ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತದ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ______ ಮತ್ತು ______ ಆಗಿವೆ.

3.

ಸಂಬಂಧಭೂತ ಕೃದಂತವು ಮೊದಲು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ______ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

4.

ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತವು ______ ಅಥವಾ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

5.

ಎರಡೂ ಪ್ರಕಾರದ ಕೃದಂತಗಳು ______ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4. ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಬರೆಯಿರಿ—

1.

ಕೃದಂತಗಳು ಕ್ರಿಯಾಪದದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

2.

‘ನಕ್ಕು’ ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತವಾಗಿದೆ.

3.

‘ನಗಲು’ ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತವಾಗಿದೆ.

4.

ಕೃದಂತಗಳ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಚನಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

5.

‘’ ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತದ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5. ಕೆಳಗಿನ ಕೃದಂತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ—

1.

2.

3.

4.

5.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6. ಕನ್ನಡದಿಂದ ಪ್ರಾಕೃತಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ—

1.

ನಾನು ನಕ್ಕು ಬದುಕುತ್ತೇನೆ.

2.

ನಾನು ನಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ.

3.

ಅವನು ಓದಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

4.

ಅವನು ಓದುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

5.

ನಾನು ನೋಡಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7. ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಕೃದಂತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ—

1.

+

2.

+

3.

+

4.

+

5.

+

ಪ್ರಶ್ನೆ 8. ಸಂಬಂಧಭೂತ ಮತ್ತು ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿ.