ಯಾವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಭಾವದ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆ, ಭಯ, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ನಿವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅಪಾದಾನ ಕಾರಕವಿರುತ್ತದೆ. ಅಪಾದಾನ ಕಾರಕದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಗಗಳು
1. ಪೃಥಕ್ಕರಣ ಅಥವಾ ಬೇರ್ಪಡುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ - ಯಾವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬೇರ್ಪಡುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ—
। — ಪರ್ವತದಿಂದ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
। — ಮರದಿಂದ ಎಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
2. ಭಯದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ - ಭಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಭಯದ ಕಾರಣವನ್ನು ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ—
। — ಶ್ರಾವಕನು ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ಹೆದರುತ್ತಾನೆ.
। — ಬಾಲಕನು ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಹೆದರುತ್ತಾನೆ.
3. ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ - ಯಾವಾಗ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯಾರಿಂದಲಾದರೂ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಅನಿಷ್ಟದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಯಾವುದರಿಂದ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ—
। — ಅವನು ಅಸತ್ಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
। — ಮುನಿಗಳು ಪಾಪದಿಂದ ವಿರತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
4. ತಡೆಯುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ - ತಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರ್ಯ ಅಥವಾ ದೋಷದಿಂದ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ—
। — ಆಚಾರ್ಯರು ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕುಸಂಗತಿಯಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
। — ಸಾಧುಗಳು ಜೀವಿಯನ್ನು ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
5. ವಿದ್ಯೆ ಅಥವಾ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ - ಯಾರಿಂದ ವಿದ್ಯೆ, ಕಲೆ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ—
। — ಶಿಷ್ಯನು ಗುರುವಿನಿಂದ ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ.
। — ಬಾಲಕನು ಆಚಾರ್ಯರಿಂದ ಸದಾಚಾರವನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ.
6. ವಿರಕ್ತಿ, ಜಿಗುಪ್ಸೆ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ :- ವಿರಕ್ತರಾಗುವ, ಜಿಗುಪ್ಸೆಪಡುವ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ—
। — ಮುನಿಗಳು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ವಿರಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
। — ಸಜ್ಜನನು ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಜಿಗುಪ್ಸೆಪಡುತ್ತಾನೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ:-
ಪೃಥಕ್ಕರಣ, ಭಯ, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಕಾರಣವಾಚಕ ಗುಣವಾಚಕ ಅ-ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾ ಮತ್ತು ಪಂಚಮೀ ಎರಡೂ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಗುಣವಾಚಕ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೆನಪಿಡಿ— ಯಾವುದರಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವುದು, ಹೆದರುವುದು, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ವಿರಕ್ತರಾಗುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಭ್ಯಾಸ :-
(ಕ) ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು – ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ.
ಅಪಾದಾನ ಕಾರಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ?
ಪ್ರಥಮಾ (ಬ) ತೃತೀಯಾ (ಸ) ಪಂಚಮೀ (ದ) ಸಪ್ತಮೀ
ಭಯದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭಯದ ಕಾರಣವನ್ನು ಯಾವ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
ದ್ವಿತೀಯಾ (ಬ) ಚತುರ್ಥೀ (ಸ) ಪಂಚಮೀ (ದ) ಷಷ್ಠೀ
‘ಮುನಿಗಳು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ವಿರಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.’ ಈ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ವಿಷಯಗಳಿಂದ’ ಯಾವ ಕಾರಕವಾಗಿದೆ?
ಕರಣ (ಬ) ಅಪಾದಾನ (ಸ) ಸಂಪ್ರದಾನ (ದ) ಅಧಿಕರಣ
(ಖ) ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತುಂಬಿರಿ.
ಯಾವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವು ಬೇರ್ಪಡುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ________ ಕಾರಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಭಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಭಯದ ಕಾರಣವನ್ನು ________ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
‘ ।’ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ‘’ ________ ವಿಭಕ್ತಿಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಯಾರಿಂದ ವಿದ್ಯೆ ಅಥವಾ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದರಲ್ಲಿ ________ ವಿಭಕ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ.
(ಗ) ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಬರೆಯಿರಿ.
ಅಪಾದಾನ ಕಾರಕದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.
‘ಪರ್ವತದಿಂದ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.’ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪರ್ವತದಿಂದ’ ಕರಣ ಕಾರಕವಾಗಿದೆ.
ಭಯದ ಕಾರಣವನ್ನು ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿರಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.
(ಘ) ವಿಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
| ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯೋಗ | ಉದಾಹರಣೆಯ ಅರ್ಥ | ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ |
|---|---|---|
| 1. ಪೃಥಕ್ಕರಣ | (ಕ) ಪಾಪದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು | |
| 2. ಭಯ | (ಖ) ಗುರುವಿನಿಂದ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯುವುದು | |
| 3. ನಿವೃತ್ತಿ | (ಗ) ಹಾವಿನಿಂದ ಹೆದರುವುದು | |
| 4. ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಿ | (ಘ) ಮರದಿಂದ ಎಲೆ ಬೀಳುವುದು |
(ಙ) ಅಡಿಗೆರೆ ಹಾಕಿದ ಪದದ ಕಾರಕ ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ.
।
।
।
।
।
(ಚ) ಕನ್ನಡದಿಂದ ಪ್ರಾಕೃತಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ.
ಪರ್ವತದಿಂದ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಶ್ರಾವಕನು ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ಹೆದರುತ್ತಾನೆ.
ಮುನಿಗಳು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ವಿರಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಷ್ಯನು ಗುರುವಿನಿಂದ ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಆಚಾರ್ಯರು ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕುಸಂಗತಿಯಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ.