સીધા સામગ્રી પર જાઓ
પાઠ

પાઠ 21

સર્વનામ શબ્દો

કોઈ પણ રેખાંકિત પ્રાકૃત શબ્દ પર ટૅપ કરો અને જાણો કે તે શું છે.

પુંલિંગ —

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા
દ્વિતીયા,
તૃતીયા, , ,
ચતુર્થી, , ,
પંચમી, , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, ,
સપ્તમી, , , ,

નપુંસકલિંગ —

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, ,
દ્વિતીયા, ,
તૃતીયા, , ,
ચતુર્થી, , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, ,
સપ્તમી, , , ,

સ્ત્રીલિંગ —

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, ,
દ્વિતીયા, ,
તૃતીયા, , , ,
ચતુર્થી, , , ,
પંચમી, , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , ,
સપ્તમી, , ,

પુંલિંગ — , (તે)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, ,
દ્વિતીયા, , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , ,

નપુંસકલિંગ — , (તે)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , ,

સ્ત્રીલિંગ — , (તે)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , ,

પુંલિંગ — (જે)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા
દ્વિતીયા,
તૃતીયા, , , ,
ચતુર્થી, , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , ,
સપ્તમી, , , , , , ,

નપુંસકલિંગ — (જે)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, ,
દ્વિતીયા, ,
તૃતીયા, , , ,
ચતુર્થી, , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , ,
સપ્તમી, , , , , , ,

સ્ત્રીલિંગ — , (જે)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 203નું લિપ્યંતરણ છે. સપ્તમી એકવચનમાં અંતિમ રૂપ “” છપાયેલું દેખાય છે; તેને મૂળ પુસ્તક સાથે એક વાર સરખાવી લો.

પુંલિંગ — (કોણ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા
દ્વિતીયા,
તૃતીયા, , , ,
ચતુર્થી, , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , ,
સપ્તમી, , , , , , ,

નપુંસકલિંગ — (કોણ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, ,
દ્વિતીયા, ,
તૃતીયા, , , ,
ચતુર્થી, , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , ,
સપ્તમી, , , , , , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 204નું લિપ્યંતરણ છે. ચિત્રમાં કેટલાક સંયુક્ત અક્ષરો નાના છે; ખાસ કરીને સપ્તમીના એકવચનનાં રૂપોને મૂળ પુસ્તક સાથે સરખાવી લો.

સ્ત્રીલિંગ — , (કોણ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , , ,

પુંલિંગ — , (આ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , ,
દ્વિતીયા, , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 205નું લિપ્યંતરણ છે. કેટલાંક રૂપોમાં છાપકામ અને ફોટાની સ્પષ્ટતાને કારણે અક્ષરો શંકાસ્પદ છે—ખાસ કરીને પુંલિંગના પ્રથમા, ચતુર્થી, પંચમી અને સપ્તમીનાં રૂપો. પ્રકાશનમાં સમાવતાં પહેલાં તેમને મૂળ પુસ્તક સાથે સરખાવી લો.

સ્ત્રીલિંગ — , (કોણ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , , ,

પુંલિંગ — , (આ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , ,
દ્વિતીયા, , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 205નું લિપ્યંતરણ છે. કેટલાંક રૂપોમાં છાપકામ અને ફોટાની સ્પષ્ટતાને કારણે અક્ષરો શંકાસ્પદ છે—ખાસ કરીને પુંલિંગના પ્રથમા, ચતુર્થી, પંચમી અને સપ્તમીનાં રૂપો. પ્રકાશનમાં સમાવતાં પહેલાં તેમને મૂળ પુસ્તક સાથે સરખાવી લો.

નપુંસકલિંગ — , (આ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , ,
દ્વિતીયા, , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , ,

સ્ત્રીલિંગ — , (આ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

નોંધ: સ્ત્રીલિંગ કોષ્ટકનો બાકીનો ભાગ પછીના પૃષ્ઠ પર છે; આ ચિત્રમાં પંચમી સુધી જ ઉપલબ્ધ છે. કેટલાક અક્ષરો, ખાસ કરીને બહુવચનનાં રૂપો, મુદ્રણને કારણે અસ્પષ્ટ છે—તેથી પ્રકાશન પહેલાં મૂળ પુસ્તક સાથે સરખાવી લો.

સ્ત્રીલિંગ — , (આ) — બાકીનો ભાગ

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
ષષ્ઠી, , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , ,

પુંલિંગ — (આ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, ,
દ્વિતીયા, , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , ,
સપ્તમી, , , ,

નપુંસકલિંગ — (આ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , ,
દ્વિતીયા, , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , ,
સપ્તમી, , , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 207નું લિપ્યંતરણ છે. કેટલાંક રૂપોની જોડણી પુસ્તકમાં જેવી દેખાય છે, તેવી જ રાખવામાં આવી છે. ખાસ કરીને પુંલિંગ દ્વિતીયા બહુવચનના “, ” તથા નપુંસકલિંગના “”ને મૂળ પ્રત સાથે સરખાવી લો.

સ્ત્રીલિંગ — , (આ)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , ,

પુંલિંગ — (તે)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , ,
દ્વિતીયા,
તૃતીયા, ,
ચતુર્થી, ,
પંચમી, , , , , , , ,
ષષ્ઠી, ,
સપ્તમી, , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 208નું લિપ્યંતરણ છે. કેટલાક અક્ષરો ફોટામાં અસ્પષ્ટ છે. ખાસ કરીને સ્ત્રીલિંગ પંચમી તથા પુંલિંગ ની પ્રથમા, તૃતીયા અને પંચમીનાં કેટલાંક રૂપોને મૂળ પુસ્તક સાથે સરખાવી લો.

પુંલિંગ — (તે) — શેષ

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
ચતુર્થી અને ષષ્ઠી, , ,
પંચમી, , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , ,

ત્રણેય લિંગોમાં — (હું)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , , , , , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , ,
ચતુર્થી અને ષષ્ઠી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 211નું લિપ્યંતરણ છે. કેટલાંક રૂપોમાં મુદ્રિત અક્ષરો અને પડછાયાને કારણે અસ્પષ્ટતા છે. ખાસ કરીને નાં શેષ રૂપો તથા ની દ્વિતીયા, ચતુર્થી-ષષ્ઠી અને પંચમીનાં રૂપોને પ્રકાશન પહેલાં મૂળ પ્રત સાથે સરખાવી લો.

ત્રણેય લિંગોમાં — (તું)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , , , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , , , , , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , , , , , , , , ,
ચતુર્થી અને ષષ્ઠી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 212નું લિપ્યંતરણ છે. ફોટામાં કેટલાક અક્ષરો ઝાંખા છે, ખાસ કરીને પ્રથમા બહુવચન, તૃતીયા બહુવચન તથા ચતુર્થી-ષષ્ઠીનાં કેટલાંક રૂપો. તેમને પુસ્તકમાં અંતિમ રૂપે સમાવતાં પહેલાં મૂળ પ્રત સાથે સરખાવી લો.

પુંલિંગ — , , (એક)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , ,
દ્વિતીયા, , , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , , , , , ,

નોંધ: ફોટાના જમણા કિનારે કેટલાંક રૂપો આંશિક રીતે કપાયેલાં છે. પંચમી બહુવચનનાં અંતિમ રૂપો તથા દ્વિતીયા બહુવચનનાં રૂપોને મૂળ પુસ્તક સાથે સરખાવી લો.

નપુંસકલિંગ — , , (એક)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , , , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , , , , , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 214નું લિપ્યંતરણ છે. પંચમી બહુવચનના અંતે પુસ્તકમાં “ ” લખેલું છે; તેને એ જ રીતે રાખવામાં આવ્યું છે.

સ્ત્રીલિંગ — , , (એક)

વિભક્તિએકવચનબહુવચન
પ્રથમા, , , , , , , , , ,
દ્વિતીયા, , , , , , , , , ,
તૃતીયા, , , , , , , , , , , , , , , ,
ચતુર્થી, , , , , , , , , , , , , , , ,
પંચમી, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ષષ્ઠી, , , , , , , , , , , , , , , ,
સપ્તમી, , , , , , , , , , , , ,

નોંધ: આ પૃષ્ઠ 215નું લિપ્યંતરણ છે. મૂળ પુસ્તકમાં વપરાયેલી જોડણીને શક્ય તેટલી જાળવી રાખવામાં આવી છે.

આપે મોકલેલાં પૃષ્ઠ 55 થી 58ના આધારે અધ્યાય–11 : અવ્યય-પ્રકરણનો સંપૂર્ણ પાઠ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં મૂળ વ્યાખ્યા, પ્રાકૃત ગાથા, 80 અવ્યયોના અર્થ તથા વાક્ય-પ્રયોગ અને પુસ્તકમાં આપેલા સ્વાધ્યાયનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. મૂળ પુસ્તકની શબ્દાવલિ અને ઉદાહરણોને શક્ય તેટલાં સુરક્ષિત રાખ્યાં છે.