ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ
ಪಾಠಗಳು

ಪಾಠ 7

ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ : ಕರ್ಮ ಕಾರಕ

ಅಡಿಗೆರೆ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಕೃತ ಶಬ್ದವನ್ನು ಒತ್ತಿ, ಅದು ಏನೆಂದು ನೋಡಿ.

ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿಯೆಯ ನೇರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀಳುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಕರ್ಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ಮ ಕಾರಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

। — ಬಾಲಕನು ಸತ್ಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಇಲ್ಲಿ ‘’ ಕ್ರಿಯಾಪದ, ‘’ ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ‘ ’ ಕರ್ಮ.

ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬಳಕೆಗಳು

1. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ :- ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.

। — ಸಾಧುವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.

। — ಶಿಷ್ಯನು ಗುರುವನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸೂತ್ರ— ಕರ್ತೃ → ಪ್ರಥಮಾ, ಕರ್ಮ → ದ್ವಿತೀಯಾ.

2. ಕರ್ಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವಿಧಾನ :- ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ‘ಏನನ್ನು?’ ಅಥವಾ ‘ಯಾರನ್ನು?’ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಕರ್ಮ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

। — ಮುನಿಯು ಸೂತ್ರವನ್ನು ಓದುತ್ತಾನೆ.

ಮುನಿಯು ಏನನ್ನು ಓದುತ್ತಾನೆ? — । ಆದ್ದರಿಂದ ‘’ ಕರ್ಮ.

3. ದ್ವಿಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದದಲ್ಲಿ :- ಕೆಲವು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕರ್ಮಗಳು ಇರುತ್ತವೆ—ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಗೌಣ.

। — ಗುರುಗಳು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ‘’ ಪ್ರಧಾನ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ‘’ ಗೌಣ ಕರ್ಮ.

4. ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ :- ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದ ಕರ್ಮವು ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು ಮತ್ತು ಕರ್ತೃವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.

। — ಶಿಷ್ಯನು ಸೂತ್ರವನ್ನು ಓದುತ್ತಾನೆ. (ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ)

। — ಸೂತ್ರವು ಶಿಷ್ಯನಿಂದ ಓದಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. (ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ)

5. ಗತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಿಳಿಸುವಲ್ಲಿ :- ಹೋಗುವ-ಬರುವ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಚಕ ಶಬ್ದವು ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು.

। — ಅವನು ಜಿನಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

। — ಸಾಧುವು ವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

6. ಸಮಯ ಅಥವಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವಲ್ಲಿ :-

। — ಅವನು ಮೂರು ದಿನ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

। — ಅವಳು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

7. ಕೆಲವು ಅವ್ಯಯಗಳೊಂದಿಗೆ :- ‘’ ಮತ್ತು ‘’ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲದೆ, ‘’ ಎಂದರೆ ನಡುವೆ ಹಾಗೂ ‘’ ಎಂದರೆ ಕಡೆಗೆ/ಬಗ್ಗೆ. ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

। — ಸತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸುಖ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

। — ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಸುಖ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

। — ಗುರುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವವಿದೆ.

ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:- ಪ್ರಶ್ನೆ 1. ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ—

1.

ಕ್ರಿಯೆಯ ನೇರ ಪ್ರಭಾವ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ—

(ಕ)

ಕರ್ತೃ (ಖ) ಕರ್ಮ (ಗ) ಕರಣ (ಘ) ಅಪಾದಾನ

2.

ಕರ್ಮದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಭಕ್ತಿ—

(ಕ)

ಪ್ರಥಮಾ (ಖ) ದ್ವಿತೀಯಾ (ಗ) ತೃತೀಯಾ (ಘ) ಪಂಚಮೀ

3.

‘ ’ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ‘’ ಎಂಬುದು—

(ಕ)

ಕರ್ತೃ (ಖ) ಕರ್ಮ (ಗ) ಕರಣ (ಘ) ಅಪಾದಾನ

4.

‘’ ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥ—

(ಕ)

ಇಲ್ಲದೆ (ಖ) ಸಹಿತ (ಗ) ಎದುರು (ಘ) ಕುರಿತು

5.

‘ ’ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆ—

(ಕ)

ಸಮಯ (ಖ) ಗತಿ/ಸ್ಥಳ (ಗ) ಸಂಬೋಧನ (ಘ) ಅಪಾದಾನ

ಪ್ರಶ್ನೆ 2. ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ—

ಪ್ರಾಕೃತ ಶಬ್ದಅರ್ಥಸರಿಯಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ
1. (ಕ) ಗುರುವಿನ ಬಗ್ಗೆ
2. (ಖ) ಧರ್ಮ
3. (ಗ) ಸೂತ್ರ
4. (ಘ) ಇಲ್ಲದೆ
5. (ಙ) ಗುರುವನ್ನು

ಪ್ರಶ್ನೆ 3. ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತುಂಬಿರಿ—

1.

ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ______ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.

2.

ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ______ ಅಥವಾ ______ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

3.

ದ್ವಿಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದದಲ್ಲಿ ______ ಮತ್ತು ______ ಕರ್ಮಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

4.

ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವು ______ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು.

5.

‘’ ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥ ______.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4. ಕೆಳಗಿನ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ—

1.

।

2.

।

3.

।

4.

।

5.

।

ಪ್ರಶ್ನೆ 5. ಕನ್ನಡದಿಂದ ಪ್ರಾಕೃತಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ—

1.

ಶಿಷ್ಯನು ಗುರುವನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

2.

ಸಾಧುವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.

3.

ಬಾಲಕನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ.

4.

ಶ್ರಾವಕನು ಜಿನವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.

5.

ಅವನು ಜಿನಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.