ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ
ಪಾಠಗಳು

ಪಾಠ 22

ಅವ್ಯಯ-ಪ್ರಕರಣ

ಅಡಿಗೆರೆ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಕೃತ ಶಬ್ದವನ್ನು ಒತ್ತಿ, ಅದು ಏನೆಂದು ನೋಡಿ.

ಗಾಥೆ

, ।
, ॥

ಅವ್ಯಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ

ಯಾವ ಶಬ್ದಗಳು ಬದಲಾಗದೆ ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಅಂದರೆ ಯಾವ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಭೇದ, ವಿಭಕ್ತಿಭೇದ, ವಚನಭೇದ ಹಾಗೂ ಕಾಲಭೇದ ಮೊದಲಾದವು ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವುಗಳನ್ನು ಅವ್ಯಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಕೃತ ಅವ್ಯಯಗಳು, ಅರ್ಥ ಹಾಗೂ ವಾಕ್ಯ-ಪ್ರಯೋಗ

ಕ್ರ.ಅವ್ಯಯಅರ್ಥವಾಕ್ಯ ಪ್ರಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
1. (), ಎಲೈ (ಸಂಬೋಧನ)! -ಎಲೈ ಮಿತ್ರನೇ
2., , ಪಾದಪೂರಕ -ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರಂತೆ
3.-ಒಳಗೊಳಗೆ- -ಒಳಗೊಳಗೆ ಉರಿಯುತ್ತೇನೆ
4., ಮುಂದೆ -ಗುರುಗಳು ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ
5., ಶೀಘ್ರವಾಗಿ -ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾನೆ
6., ಆದ್ದರಿಂದ -ಆದ್ದರಿಂದ ಹೋಗು
7., ಬಹಳ, ಅಧಿಕ -ಅತಿ ತೀವ್ರ
8., ಅನಂತರ -ಅನಂತರ ಅವನು ಹೋದನು
9.ಇಲ್ಲಿ -ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ
10.ಇಂದು -ನಾನು ಇಂದು ಮಲಗುತ್ತೇನೆ
11., ಸಾಕು -ಇನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಡ
12., ಕೂಡ-ಇಂದು ಕೂಡ
13.ಈಗ -ಈಗ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ
14., ಇಲ್ಲದೆ -ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಮೂರ್ಖ
15.ನಡುವೆ -ಅವನು ನಡುವೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ
16.ಇನ್ನೂ -ಗುರುಗಳು ಇನ್ನೂ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ
17.ಬೇರೆಡೆ -ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ
18.ಸುತ್ತಲೂ -ಸಭೆಯ ಸುತ್ತಲೂ
19., ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ -ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ
20., ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ -ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ
21., ಸ್ವಲ್ಪ, ಕಿಂಚಿತ್ತು -ಕಿಂಚಿತ್ತು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ
22.ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ -ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗು
23., , , ಆದರೆ -ಆದರೆ ನಂತರ
24., ಎತ್ತರ -ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ
25.ಎರಡೂ ಕಡೆ -ನಗರದ ಎರಡೂ ಕಡೆ ನದಿ
26.ಒಂದೇ ಕಡೆ -ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತುಕೋ
27., ಏಕಾಕಿ -ನಾನು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ
28., ಒಂದು ಬಾರಿ -ಒಂದು ಬಾರಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ
29., ಇಲ್ಲಿ -ಇಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡು
30., , , -ಏ(ನಿಶ್ಚಯವಾಚಿ) -ಇಂದೇ
31., ಏನೋ -ಏನೋ ಇದೆ
32., ಏನು -ಅವನು ಓದುತ್ತಾನೆಯೇ
33., ಹೇಗೆ -ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು
34./ಎಲ್ಲಿಂದ -ಅವನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹೋದನು
35./ಯಾವಾಗ -ನೀನು ಯಾವಾಗ ಹೋಗುತ್ತೀಯೆ
36.ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ -ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ
37., ಕೇವಲ -ನಾನು ಕೇವಲ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ
38., , ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ -ಈಶ್ವರನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ
39., ಒಂದು ವೇಳೆ -ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೋದರೆ
40., ಯಾವ ರೀತಿ -ಒಳಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯೋ, ಹೊರಗೂ ಅದೇ ರೀತಿ
41., ಶೀಘ್ರವಾಗಿ -ಅವನು ಬೇಗನೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ
42., , ಆಗ -ಆಗ/ತದನಂತರ ಓಡುತ್ತಾನೆ
43.ಅಲ್ಲಿ -ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು
44.-ಹಾಗೆಯೇ, ಅಂತೆಯೇ -ಅದೇ ರೀತಿ ತಿಳಿದುಕೋ
45., , ಇಲ್ಲ -ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಡ
46.ಸಾಲದು -ಊಟ ಸಾಲದು
47., ಸಾಕು -ಇಷ್ಟೇ ಸಾಕು
48., ಏಕೆಂದರೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ -ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ
49.ದಯವಿಟ್ಟು! -ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿ
50.ಹೆಸರು, ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ -ಮಹಾವೀರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ
51.ಹತ್ತಿರ -ನದಿಯ ಹತ್ತಿರ
52.ಬಳಿಕ -ಅದರ ನಂತರ
53., ಪುನಃ, ಮತ್ತೆ -ಮತ್ತೆ ಬರೆ
54.ಪ್ರಾಚೀನ -ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪತ್ತು
55., ಪ್ರತ್ಯೇಕ -ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ
56.ಪ್ರತಿದಿನ -ಪ್ರತಿದಿನ ಓದು
57.ವಿರುದ್ಧ -ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ
58.ಮೊದಲು -ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡು
59.ಮುಂಜಾನೆ -ಮುಂಜಾನೆ ಏಳು
60.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ -ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ
61., ಪದೇ ಪದೇ -ಪದೇ ಪದೇ ಭಜಿಸು
62.ಸುಳ್ಳು -ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ
63., ಸದಾ, ಯಾವಾಗಲೂ -ಸದಾ ಚಿಂತಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ
64.-ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ -ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ
65.ಸರ್ವದಾ, ಯಾವಾಗಲೂ -ಯಾವಾಗಲೂ ತಿನ್ನಬೇಡ
66., ಜೊತೆ -ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ
67.ಸರಿಯಾಗಿ -ಸರಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ
68.ಎಲ್ಲೆಡೆ -ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ
69., ಸ್ವತಃ -ಸ್ವತಃ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ
70., ಆಶ್ಚರ್ಯ! -ಜಗತ್ತಿನ ಆಶ್ಚರ್ಯ
71., ಒಪ್ಪಿಗೆ! -ಹೌದು, ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ
72., ಕೇವಲ -ಇಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ
73., , ಅವಧಾರಣೆ -ಅವನೇ
74., ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ -ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತೀಯೋ
75., ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ -ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲಗು
76., ಪ್ರತಿಯೊಂದು -ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ
77.ಹುಂಕಾರ! -ಹುಂ! ಕೇಳು
78.ಹಾ ಧಿಕ್ಕಾರ! -ನಿನಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ
79., ವಿಷಾದ, ಖೇದ! -ಮಲಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಖೇದವಿದೆ
80.ತರುವಾಯ -ಅದರ ನಂತರ ಹೋದನು

ಅಭ್ಯಾಸ

ಪ್ರಶ್ನೆ 1. ಅವ್ಯಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಾಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರೆಯಿರಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2. ಯಾವುದಾದರೂ ಹತ್ತು ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಸಹಿತ ಬರೆಯಿರಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3. ಕೆಳಗಿನ ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ—

, , , , , , , , , , , ।

ಪ್ರಶ್ನೆ 4. ಮುಂದೆ, ಸಾಕು, ನಡುವೆ, ಒಂದು ಬಾರಿ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳ ಪ್ರಾಕೃತ ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5. ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಹರ್ಷ ಹಾಗೂ ವಿಷಾದ ಭಾವಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಯಾವ ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಸಂಪಾದಕೀಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಕೆಲವು ಅವ್ಯಯಗಳ ಕಾಗುಣಿತ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳು ಮೂಲ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಸುಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಮುದ್ರಣದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರಮಾಂಕ 13, 16, 46, 49, 56, 63 ಮತ್ತು 72ರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲ ಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆ ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.