ಗಾಥೆ
, ।
, ॥
ಅವ್ಯಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ
ಯಾವ ಶಬ್ದಗಳು ಬದಲಾಗದೆ ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಅಂದರೆ ಯಾವ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಭೇದ, ವಿಭಕ್ತಿಭೇದ, ವಚನಭೇದ ಹಾಗೂ ಕಾಲಭೇದ ಮೊದಲಾದವು ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವುಗಳನ್ನು ಅವ್ಯಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಕೃತ ಅವ್ಯಯಗಳು, ಅರ್ಥ ಹಾಗೂ ವಾಕ್ಯ-ಪ್ರಯೋಗ
| ಕ್ರ. | ಅವ್ಯಯ | ಅರ್ಥ | ವಾಕ್ಯ ಪ್ರಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|---|
| 1. | (), | ಎಲೈ (ಸಂಬೋಧನ) | ! -ಎಲೈ ಮಿತ್ರನೇ |
| 2. | , , | ಪಾದಪೂರಕ | -ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರಂತೆ |
| 3. | - | ಒಳಗೊಳಗೆ | - -ಒಳಗೊಳಗೆ ಉರಿಯುತ್ತೇನೆ |
| 4. | , | ಮುಂದೆ | -ಗುರುಗಳು ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ |
| 5. | , | ಶೀಘ್ರವಾಗಿ | -ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾನೆ |
| 6. | , | ಆದ್ದರಿಂದ | -ಆದ್ದರಿಂದ ಹೋಗು |
| 7. | , | ಬಹಳ, ಅಧಿಕ | -ಅತಿ ತೀವ್ರ |
| 8. | , | ಅನಂತರ | -ಅನಂತರ ಅವನು ಹೋದನು |
| 9. | ಇಲ್ಲಿ | -ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ | |
| 10. | ಇಂದು | -ನಾನು ಇಂದು ಮಲಗುತ್ತೇನೆ | |
| 11. | , | ಸಾಕು | -ಇನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಡ |
| 12. | , | ಕೂಡ | -ಇಂದು ಕೂಡ |
| 13. | ಈಗ | -ಈಗ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ | |
| 14. | , | ಇಲ್ಲದೆ | -ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಮೂರ್ಖ |
| 15. | ನಡುವೆ | -ಅವನು ನಡುವೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ | |
| 16. | ಇನ್ನೂ | -ಗುರುಗಳು ಇನ್ನೂ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ | |
| 17. | ಬೇರೆಡೆ | -ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ | |
| 18. | ಸುತ್ತಲೂ | -ಸಭೆಯ ಸುತ್ತಲೂ | |
| 19. | , | ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ | -ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ |
| 20. | , | ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ | -ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ |
| 21. | , | ಸ್ವಲ್ಪ, ಕಿಂಚಿತ್ತು | -ಕಿಂಚಿತ್ತು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ |
| 22. | ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ | -ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗು | |
| 23. | , , , | ಆದರೆ | -ಆದರೆ ನಂತರ |
| 24. | , | ಎತ್ತರ | -ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ |
| 25. | ಎರಡೂ ಕಡೆ | -ನಗರದ ಎರಡೂ ಕಡೆ ನದಿ | |
| 26. | ಒಂದೇ ಕಡೆ | -ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತುಕೋ | |
| 27. | , | ಏಕಾಕಿ | -ನಾನು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ |
| 28. | , | ಒಂದು ಬಾರಿ | -ಒಂದು ಬಾರಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ |
| 29. | , | ಇಲ್ಲಿ | -ಇಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡು |
| 30. | , , , | -ಏ | (ನಿಶ್ಚಯವಾಚಿ) -ಇಂದೇ |
| 31. | , | ಏನೋ | -ಏನೋ ಇದೆ |
| 32. | , | ಏನು | -ಅವನು ಓದುತ್ತಾನೆಯೇ |
| 33. | , | ಹೇಗೆ | -ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು |
| 34. | / | ಎಲ್ಲಿಂದ | -ಅವನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹೋದನು |
| 35. | / | ಯಾವಾಗ | -ನೀನು ಯಾವಾಗ ಹೋಗುತ್ತೀಯೆ |
| 36. | ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ | -ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ | |
| 37. | , | ಕೇವಲ | -ನಾನು ಕೇವಲ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ |
| 38. | , , | ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ | -ಈಶ್ವರನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ |
| 39. | , | ಒಂದು ವೇಳೆ | -ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೋದರೆ |
| 40. | , | ಯಾವ ರೀತಿ | -ಒಳಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯೋ, ಹೊರಗೂ ಅದೇ ರೀತಿ |
| 41. | , | ಶೀಘ್ರವಾಗಿ | -ಅವನು ಬೇಗನೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ |
| 42. | , , | ಆಗ | -ಆಗ/ತದನಂತರ ಓಡುತ್ತಾನೆ |
| 43. | ಅಲ್ಲಿ | -ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು | |
| 44. | - | ಹಾಗೆಯೇ, ಅಂತೆಯೇ | -ಅದೇ ರೀತಿ ತಿಳಿದುಕೋ |
| 45. | , , | ಇಲ್ಲ | -ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಡ |
| 46. | ಸಾಲದು | -ಊಟ ಸಾಲದು | |
| 47. | , | ಸಾಕು | -ಇಷ್ಟೇ ಸಾಕು |
| 48. | , | ಏಕೆಂದರೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ | -ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ |
| 49. | ದಯವಿಟ್ಟು | ! -ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿ | |
| 50. | ಹೆಸರು, ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ | -ಮಹಾವೀರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ | |
| 51. | ಹತ್ತಿರ | -ನದಿಯ ಹತ್ತಿರ | |
| 52. | ಬಳಿಕ | -ಅದರ ನಂತರ | |
| 53. | , | ಪುನಃ, ಮತ್ತೆ | -ಮತ್ತೆ ಬರೆ |
| 54. | ಪ್ರಾಚೀನ | -ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪತ್ತು | |
| 55. | , | ಪ್ರತ್ಯೇಕ | -ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ |
| 56. | ಪ್ರತಿದಿನ | -ಪ್ರತಿದಿನ ಓದು | |
| 57. | ವಿರುದ್ಧ | -ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ | |
| 58. | ಮೊದಲು | -ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡು | |
| 59. | ಮುಂಜಾನೆ | -ಮುಂಜಾನೆ ಏಳು | |
| 60. | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ | -ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ | |
| 61. | , | ಪದೇ ಪದೇ | -ಪದೇ ಪದೇ ಭಜಿಸು |
| 62. | ಸುಳ್ಳು | -ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ | |
| 63. | , | ಸದಾ, ಯಾವಾಗಲೂ | -ಸದಾ ಚಿಂತಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ |
| 64. | - | ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ | -ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ |
| 65. | ಸರ್ವದಾ, ಯಾವಾಗಲೂ | -ಯಾವಾಗಲೂ ತಿನ್ನಬೇಡ | |
| 66. | , | ಜೊತೆ | -ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ |
| 67. | ಸರಿಯಾಗಿ | -ಸರಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ | |
| 68. | ಎಲ್ಲೆಡೆ | -ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ | |
| 69. | , | ಸ್ವತಃ | -ಸ್ವತಃ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ |
| 70. | , | ಆಶ್ಚರ್ಯ | ! -ಜಗತ್ತಿನ ಆಶ್ಚರ್ಯ |
| 71. | , | ಒಪ್ಪಿಗೆ | ! -ಹೌದು, ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ |
| 72. | , | ಕೇವಲ | -ಇಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ |
| 73. | , , | ಅವಧಾರಣೆ | -ಅವನೇ |
| 74. | , | ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ | -ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತೀಯೋ |
| 75. | , | ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ | -ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲಗು |
| 76. | , | ಪ್ರತಿಯೊಂದು | -ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ |
| 77. | ಹುಂಕಾರ | ! -ಹುಂ! ಕೇಳು | |
| 78. | ಹಾ ಧಿಕ್ಕಾರ | ! -ನಿನಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ | |
| 79. | , | ವಿಷಾದ, ಖೇದ | ! -ಮಲಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಖೇದವಿದೆ |
| 80. | ತರುವಾಯ | -ಅದರ ನಂತರ ಹೋದನು |
ಅಭ್ಯಾಸ
ಪ್ರಶ್ನೆ 1. ಅವ್ಯಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಾಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರೆಯಿರಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2. ಯಾವುದಾದರೂ ಹತ್ತು ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಸಹಿತ ಬರೆಯಿರಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3. ಕೆಳಗಿನ ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ—
, , , , , , , , , , , ।
ಪ್ರಶ್ನೆ 4. ಮುಂದೆ, ಸಾಕು, ನಡುವೆ, ಒಂದು ಬಾರಿ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳ ಪ್ರಾಕೃತ ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5. ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಹರ್ಷ ಹಾಗೂ ವಿಷಾದ ಭಾವಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಯಾವ ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಸಂಪಾದಕೀಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಕೆಲವು ಅವ್ಯಯಗಳ ಕಾಗುಣಿತ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳು ಮೂಲ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಸುಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಮುದ್ರಣದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರಮಾಂಕ 13, 16, 46, 49, 56, 63 ಮತ್ತು 72ರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲ ಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆ ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.