ಯಾವ ನಾಮಪದಗಳಿಂದ ಸ್ತ್ರೀ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆಯೋ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ನಾಮಪದಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆ— (ತಾಯಿ), (ಲಕ್ಷ್ಮಿ), (ಹಸು), (ಕಥೆ).
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಶಬ್ದಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ :- ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ನಾಮಪದಗಳ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಅಂತಿಮ ಸ್ವರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಹೀಗಿವೆ—
ಆಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ – (ಕಥೆ)
ಇಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ –
ಈಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ – (ಲಕ್ಷ್ಮಿ)
ಉಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ – (ಹಸು)
ಗಮನಿಸಿ— ಕೇವಲ ಶಬ್ದದ ಅಂತಿಮ ವರ್ಣವನ್ನು ನೋಡಿ ಅದರ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು. ಶಬ್ದದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅದರ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಶಬ್ದಗಳ ಶಬ್ದರೂಪಗಳು :- ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಾಮಪದಗಳ ರೂಪಗಳು ಎಂಟು ವಿಭಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ವಚನಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಶಬ್ದಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ರೂಪಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ—
ಅಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ :
| ವಿಭಕ್ತಿ | ಏಕವಚನ | ಬಹುವಚನ |
|---|---|---|
| ಪ್ರಥಮಾ | , , | |
| ದ್ವಿತೀಯಾ | , , | |
| ತೃತೀಯಾ | , , | , , |
| ಚತುರ್ಥೀ | , , | , |
| ಪಂಚಮೀ | , , , , , , | , , , , |
| ಷಷ್ಠೀ | , , | , |
| ಸಪ್ತಮೀ | , , | , |
| ಸಂಬೋಧನ | ! ! | ! ! ! |
ಇಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ : (ಬುದ್ಧಿ)
| ವಿಭಕ್ತಿ | ಏಕವಚನ | ಬಹುವಚನ |
|---|---|---|
| ಪ್ರಥಮಾ | , , | |
| ದ್ವಿತೀಯಾ | , , | |
| ತೃತೀಯಾ | , , , | , , |
| ಚತುರ್ಥೀ | , , , | , |
| ಪಂಚಮೀ | , , , , , , , | , , , , |
| ಷಷ್ಠೀ | , , , | , |
| ಸಪ್ತಮೀ | , , , | , |
| ಸಂಬೋಧನ | ! ! | ! ! ! |
ಇಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ :
| ವಿಭಕ್ತಿ | ಏಕವಚನ | ಬಹುವಚನ |
|---|---|---|
| ಪ್ರಥಮಾ | , | , , , |
| ದ್ವಿತೀಯಾ | , , , | |
| ತೃತೀಯಾ | , , , | , , |
| ಚತುರ್ಥೀ | , , , | , |
| ಪಂಚಮೀ | , , , , , , , | , , , , |
| ಷಷ್ಠೀ | , , , | , |
| ಸಪ್ತಮೀ | , , , | , |
| ಸಂಬೋಧನ | ! | ! ! ! ! |
ಉಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ :
| ವಿಭಕ್ತಿ | ಏಕವಚನ | ಬಹುವಚನ |
|---|---|---|
| ಪ್ರಥಮಾ | , , | |
| ದ್ವಿತೀಯಾ | , , | |
| ತೃತೀಯಾ | , , , | , , |
| ಚತುರ್ಥೀ | , , , | , |
| ಪಂಚಮೀ | , , , , , , , | , , , , |
| ಷಷ್ಠೀ | , , , | , |
| ಸಪ್ತಮೀ | , , , | , |
| ಸಂಬೋಧನ | ! ! | ! ! ! |
ಉಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ :
| ವಿಭಕ್ತಿ | ಏಕವಚನ | ಬಹುವಚನ |
|---|---|---|
| ಪ್ರಥಮಾ | , , | |
| ದ್ವಿತೀಯಾ | , , | |
| ತೃತೀಯಾ | , , , | , , |
| ಚತುರ್ಥೀ | , , , | , |
| ಪಂಚಮೀ | , , , , , , , | , , , , |
| ಷಷ್ಠೀ | , , , | , |
| ಸಪ್ತಮೀ | , , , | , |
| ಸಂಬೋಧನ | ! | ! ! ! |
ಅಭ್ಯಾಸ – ಪ್ರಶ್ನೆ 1. ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ—
‘’ ಶಬ್ದದ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥವು—
(ಕ) ತಾಯಿ (ಖ) ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಗ) ಹಸು (ಘ) ಕಥೆ
‘’ ಯಾವ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ?
(ಕ) ಇಕಾರಾಂತ (ಖ) ಈಕಾರಾಂತ (ಗ) ಆಕಾರಾಂತ (ಘ) ಉಕಾರಾಂತ
‘’ ಶಬ್ದದ ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ರೂಪವು—
(ಕ) (ಖ) (ಗ) (ಘ)
‘’ ಶಬ್ದದ ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ರೂಪವು—
(ಕ) (ಖ) (ಗ) (ಘ)
‘’ ಶಬ್ದದ ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ರೂಪವು—
(ಕ) (ಖ) (ಗ) (ಘ)
ಪ್ರಶ್ನೆ 2. ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತುಂಬಿರಿ—
ಯಾವ ನಾಮಪದಗಳಿಂದ ಸ್ತ್ರೀ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆಯೋ, ಅವುಗಳನ್ನು ______ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
‘’ ಶಬ್ದವು ______ ಅಂತ್ಯದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವಾಗಿದೆ.
‘’ ಶಬ್ದದ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ ______.
‘’ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ ______.
‘’ ಶಬ್ದದ ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ರೂಪ ______.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3. ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ—
| ‘ಅ’ ಪಟ್ಟಿ | ‘ಬ’ ಪಟ್ಟಿ | ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ |
|---|---|---|
| 1. | (ಕ) ಹಸು | |
| 2. | (ಖ) ಲಕ್ಷ್ಮಿ | |
| 3. | (ಗ) ಕಥೆ | |
| 4. | (ಘ) ಬುದ್ಧಿ | |
| 5. | (ಙ) ವಧು |
ಪ್ರಶ್ನೆ 4. ಕೆಳಗಿನ ಶಬ್ದಗಳ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ—
ಪ್ರಶ್ನೆ 5. ಕೆಳಗಿನ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸ್ವರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ—
, , , , ।
ಪ್ರಶ್ನೆ 6. ಕೆಳಗಿನ ರೂಪಗಳ ವಿಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಚನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ—
ಪ್ರಶ್ನೆ 7. ಕೆಳಗಿನ ಶಬ್ದಗಳ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ—
– ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ.
– ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ.
– ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8. ಕೆಳಗಿನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ—
ಶಬ್ದದ ತೃತೀಯಾ ಏಕವಚನ – ______
ಶಬ್ದದ ತೃತೀಯಾ ಏಕವಚನ – ______
ಪ್ರಶ್ನೆ 9. ಕೆಳಗಿನ ಶಬ್ದಗಳ ಸಪ್ತಮೀ ಬಹುವಚನದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ—
ಪ್ರಶ್ನೆ 10. ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಬರೆಯಿರಿ—
‘’ ಆಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ.
‘’ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ ಹಸು.
‘’ ಇಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ.
‘’ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ ಹಸು.
‘’ ಉಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಿಭಕ್ತಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.